Beharing

.
 
 
 

Behaard/Haargroei

Bij de meeste organismen, van eencellig tot de mens is een vorm van haar aanwezig. Een haar is bij de mens een huidaanhangsel, anders van vorm dan de visschub of een vogelveer. Haargroei kan zowel uitwendig als inwendig (b.v. trilhaar) voorkomen. In deze cursus gaan we in op de uitwendige haargroei bij mensen en soms dieren.
 
 

Primaire functie haargroei is bescherming

De primaire functie van haargroei lijkt "Bescherming"te zijn. De plaats van de haargroei is daarbij van belang. Bij de dierenwereld zien we vaak dat de vacht in de nek het dikst is. De nek is de plek die een roofdier als eerste probeert te pakken. Ook bij de mens kent de bescherming veel facetten.
  • Temperatuurwisselingen
    • De dikte van de haardos/vacht is daarbij van belang.
    • Omdat de keratine van de haar isolerend werkt, helpt het zowel bij kou als warmte.
  • Straling
    • Dat kan stralingswarmte zijn, UV, zonlicht, maar ook elektriciteit
    • Zonlicht zal de haargroei (als bescherming) bevorderen.
  • Vocht
    • Bij sommige dieren is de vacht waterafstotend
  • Vetfactor door de talgklieren
  • Als zintuig
    • Als de oermens op jacht ging, was het belangrijk ieder briesje te kunnen waarnemen. Daar speelde de haar een belangrijke rol bij. Wellicht dat dit de reden is, dat mannen meer haargroei hebben dan vrouwen.
    • Ook de snorharen van de poes maakt hem bewust van de omgeving.
    • De mens heeft naar verhouding erg weinig tasthaar

 
Plaats en indeling van de haargroei.
  • A-seksueel
    • Hoofdhaar, wenkbrouwen, wimpers en donshaar
  • Ambo-seksueel
    • Bij de geslachtsorganen
      • Bovenzijde recht van vorm bij vrouwen. Bij meer androgene hormonen of minder oestrogenen kan het een omgekeerde V vorm krijgen.
      • Bij mannen heeft de bovenkant een V vorm (zie afbeelding)
  • Mannelijk seksueel
    • Baard, snor, neusgaten, oren, borst, buik
      • onder invloed van androgene hormonen
Bij overbeharingsproblemen is het verstandig te controleren of er een verschuiving is van het vrouwelijke naar het mannelijke beharingpatroon. Ook een lagere stem, acne en dunner haar op het hoofd kunnen indicaties zijn.
 
 

Seksueel dimorfisme

In de natuur kunnen de verschillen tussen de mannetjes en vrouwtjes soms heel groot zijn. Dit wordt wel seksueel dimorfisme genoemd. Hiernaast een voorbeeld.

 

Soorten haren

Haren verschillen in lengte, dikte, kleur e.d. en de plaats waar ze voorkomen.
  • Rond bijna iedere lichaamsopening
    • functie is vreemde deeltjes tegen te houden (b.v. niezen)
    • soms ook weer om ze naar buiten te werken (b.v. hoesten)
  • Verdeeld over bijna het gehele lichaam
    • niet op handpalmen en voetzolen

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

De vele functies van haar

De haargroei heeft nog meerdere functies en betekenis.
  • Decoratie
    • Het heeft dan de rol van sieraad en tevens kenmerk van de persoon. Ook kan het haar status geven.
    • Speciaal kapsel, snor of baard
  • Zintuig
    • We kunnen er de wind mee voelen. Ook zien we dat iemand met een kaal hoofd zich meestal erger verwond omdat de tastzin geheel ontbreekt.
    • Mensen hebben opvallend weinig tastharen
  • Symbool
    • Met bepaalde haardracht kun je bij een bepaalde groep horen.
      • Langharig ---
      • Kaal geschoren...
      • Hanenkam ....
      • Net iets meer dan ongeschoren ....
      • Artistiek staartje ...
    • Geen fysiologisch belang maar wel sociaal.
  • Cultuur
    • Bepaalde haardracht kan ook cultuur of religie gebonden zijn
  • Sociaal
    • Verschillen in haardracht tussen mannen en vrouwen
      • Mannen kort en vrouwen lang haar was lang de gewoonte
    • Ook het wel of niet dragen van een baard of snor speelt een rol.
    • Dat geldt ook voor de items onder het kopje "symbool".
  • Mode
    • Was 50 jaar geleden een behaarde mannenborst ideaal, nu wordt er driftig op geëpileerd.
    • Ook de haardracht is sterk onderhevig aan de mode
    • Zelfs de haargroei van genitaliën, oksels e.d. ontkomt er niet aan
  • Metafysisch
    • Verlies van haar in korte tijd kan duiden op een psychisch trauma
    • Maar kan ook betekenen het herwinnen van kracht. B.v. na een zwangerschap.
    • Haar, zowel kort als lang, kan ook het hebben van macht betekenen.
      •  Denk hierbij aan de Bijbelse figuur Simpson
  • Psychisch
    • Haargroei kan grote invloed hebben op je zelfbeeld.
      • Vrouw met veel mannelijke haargroei
      • Man of vrouw die een kale kruin krijgen
      • Kortom te veel en te weinig geeft problemen
  • Magie
    • Scalperen
    • Angst voor zwarte kunst met afgeknipte haren (bij de Maories)

    • Tovenaars worden vrijwel altijd afgebeeld met lang hoofdhaar en een lange baard.

    • Hygiëne
      • Volledig verwijderen haargroei, b.v. oksels en genitaliën
      • Hygiëne
        • B.v. bij operatie
        • Noodzakelijk voor werkzaamheden Ø
      • Volledig verwijderen haargroei, b.v. oksels en genitaliën o
        • Hygiëne
        • Religie
        • Cultuur
        • Reinheid


 

Geaardheid

Ook de geaardheid kan een rol spelen bij de haardracht en dus ook bij wat wel en niet als overtollige haargroei wordt gezien. We onderscheiden: